Η εκρηκτική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων και την τεχνητή νοημοσύνη υποχρεώνει την Ιρλανδία να επανεξετάσει μία επιλογή που παρέμενε επί δεκαετίες εκτός συζήτησης: την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας.
Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι η άμεση στρατηγική της εξακολουθεί να στηρίζεται στην αιολική και την ηλιακή ενέργεια, στις μονάδες αποθήκευσης και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Παράλληλα, όμως, αφήνει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης της πυρηνικής ενέργειας στο μείγμα μετά το 2040, καθώς οι ανάγκες του συστήματος αυξάνονται πολύ ταχύτερα από την υπόλοιπη οικονομία.
Τα νεότερα στοιχεία της ιρλανδικής στατιστικής υπηρεσίας αποτυπώνουν το μέγεθος της πίεσης. Τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν το 23% της συνολικής μετρούμενης ηλεκτρικής ενέργειας το 2025, έναντι μόλις 5% το 2015.
Η ετήσια κατανάλωσή τους αυξήθηκε κατά 10%, από 6.973 GWh το 2024 σε 7.663 GWh το 2025. Την ίδια περίοδο, η κατανάλωση όλων των υπόλοιπων χρηστών αυξήθηκε κατά μόλις 2%.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα αστικά νοικοκυριά αντιστοιχούσαν στο 18% της κατανάλωσης και τα αγροτικά στο 9%. Με άλλα λόγια, τα κέντρα δεδομένων χρειάστηκαν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όλα τα αστικά σπίτια της χώρας. Από το 2015 έως το 2025 η κατανάλωσή τους αυξήθηκε περισσότερο από έξι φορές.
Η συμμετοχή τους αναμένεται να φθάσει τουλάχιστον στο 30% έως το 2032, καθώς οι διεθνείς τεχνολογικοί όμιλοι επεκτείνουν τις υποδομές τους για υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η ιρλανδική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι ένας συμβατικός πυρηνικός σταθμός δεν μπορεί να αποτελέσει άμεση απάντηση. Η κατασκευή του θα απαιτούσε πολλά χρόνια, υψηλές επενδύσεις και τη δημιουργία ενός εντελώς νέου κανονιστικού πλαισίου.
Η Ιρλανδία θα έπρεπε να οργανώσει από την αρχή μηχανισμούς για την αδειοδότηση, την κατασκευή και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, αλλά και για την παύση λειτουργίας και τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων. Σύμφωνα με κυβερνητική εκτίμηση που μεταφέρει το Euronews, η πυρηνική ενέργεια δεν θα μπορούσε πρακτικά να ενταχθεί στο ηλεκτρικό σύστημα πριν από τη δεκαετία του 2040.
Για τον λόγο αυτόν, η άμεση προτεραιότητα παραμένει η ανάπτυξη χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών πάρκων, φωτοβολταϊκών, συστημάτων αποθήκευσης και νέων διασυνδέσεων.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική μελέτη για 30 διαφορετικές τεχνολογίες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην απανθρακοποίηση του ηλεκτρικού συστήματος. Η αξιολόγηση θα καλύψει το κόστος, τον βαθμό τεχνολογικής ωριμότητας, τον χρόνο υλοποίησης και την αποδοχή από την κοινωνία.
Η Ιρλανδία δεν έχει παράγει ποτέ πυρηνική ηλεκτρική ενέργεια. Από το 1999, η νομοθεσία απαγορεύει την αδειοδότηση μονάδων παραγωγής που χρησιμοποιούν πυρηνική σχάση.
Το μεγαλύτερο άμεσο εμπόδιο είναι επομένως νομικό. Τον Μάιο, ο βουλευτής του Fianna Fáil James O’Connor κατέθεσε πρόταση για την κατάργηση της απαγόρευσης, ανοίγοντας επίσημα μία συζήτηση που επί χρόνια θεωρούνταν πολιτικά απαγορευμένη.
Την ίδια περίοδο, ο πρωθυπουργός Micheál Martin δήλωσε ότι η χώρα πρέπει να εξετάσει σοβαρά όλες τις διαθέσιμες ενεργειακές επιλογές, αφήνοντας για πρώτη φορά σαφώς ανοιχτή την πόρτα στην πυρηνική τεχνολογία.
Η κυβέρνηση υπερασπίζεται τη διατήρηση και την ελεγχόμενη ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων, επικαλούμενη τη συνεισφορά τους στην οικονομία.
Μελέτη που δημοσιοποιήθηκε τον Ιούνιο υπολόγισε ότι η κατασκευή και η λειτουργία τους δημιούργησαν το 2024 περίπου 2,2 δισ. ευρώ ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, στήριξαν 19.500 θέσεις εργασίας και απέφεραν 280 εκατ. ευρώ σε φόρους που συνδέονται με την απασχόληση.
Η συνέχιση της ανάπτυξής τους συνοδεύεται, ωστόσο, από αυστηρότερους ενεργειακούς όρους. Βάσει του νέου σχεδίου για τους μεγάλους καταναλωτές ενέργειας, κάθε νέο κέντρο δεδομένων θα πρέπει να εξασφαλίζει δική του μονάδα παραγωγής, εντός ή κοντά στις εγκαταστάσεις του. Τουλάχιστον το 80% της παραγόμενης ενέργειας θα πρέπει να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.
Οι επικριτές της κυβερνητικής πολιτικής επισημαίνουν ότι η επέκταση των κέντρων δεδομένων επιβαρύνει το δίκτυο, αυξάνει τις ανάγκες για εφεδρική παραγωγή και δυσκολεύει την επίτευξη των κλιματικών στόχων. Πρόσθετες αντιδράσεις προκαλεί η κατανάλωση νερού από ορισμένα συστήματα ψύξης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι διαθέσιμοι υδάτινοι πόροι είναι περιορισμένοι.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν επίσης ότι η πυρηνική ενέργεια είναι υπερβολικά ακριβή και αργή για να αντιμετωπίσει τις σημερινές ανάγκες. Θεωρούν ότι η συζήτηση αποσπά την προσοχή από τις καθυστερήσεις στα δίκτυα, στις ανανεώσιμες πηγές και στην αποθήκευση.
Περισσότερες ειδήσεις
Η AI «φουσκώνει» την αγορά των data centers – Πάνω από 1 τρισ. δολάρια οι επενδύσεις έως το 2027
ΗΠΑ: Νέα ρεκόρ στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2027 λόγω AI και data centers
