Σχεδόν ένας στους δύο εξακολουθεί να θεωρεί ότι «λίγος φόβος για τον γονιό» είναι απαραίτητος για να μάθει ένα παιδί να σέβεται, ενώ το 85% πιστεύει ότι τα παιδιά συχνά αποκρύπτουν από τους γονείς τους περιστατικά εκφοβισμού, εξαιτίας φόβου ή ντροπής. Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από τους μισούς εκτιμούν ότι ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη άνεση να μιλήσει σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης παρά σε κάποιον ενήλικα.
Πρόκειται για ορισμένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας της Focus Bari, η οποία παρουσιάστηκε από «Το Χαμόγελο του Παιδιού», με επίκεντρο τρεις κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας των παιδιών: την Τεχνητή Νοημοσύνη, την οικογένεια και τη βία.
Η έρευνα αποτυπώνει τις αντιλήψεις και τις ανησυχίες της ελληνικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας προβληματισμούς για την επικοινωνία μεταξύ παιδιών και ενηλίκων, τις πρακτικές διαπαιδαγώγησης, την οικονομική πίεση στις οικογένειες και την εμπιστοσύνη στους μηχανισμούς παιδικής προστασίας.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν οι αντιλήψεις για τη σχέση των παιδιών με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ειδικά όταν η χρήση της ξεπερνά την αναζήτηση πληροφοριών και επεκτείνεται στη συναισθηματική υποστήριξη.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 58% θεωρεί ότι ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται πιο άνετα να μιλήσει σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης παρά σε έναν ενήλικα.
Παράλληλα, το 84% δηλώνει ότι ανησυχεί όταν τα παιδιά αναζητούν συναισθηματική υποστήριξη από chatbots, ενώ το 80% προβληματίζεται για την άκριτη εμπιστοσύνη που ενδέχεται να δείχνουν στις απαντήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η ανάγκη εκπαίδευσης στη χρήση των νέων τεχνολογιών συγκεντρώνει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά αποδοχής, καθώς το 84% θεωρεί απαραίτητη την οργανωμένη εκπαίδευση των παιδιών στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Εξίσου χαρακτηριστικά είναι τα ευρήματα για τις αντιλήψεις γύρω από τη διαπαιδαγώγηση και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες.
Το 48% εξακολουθεί να θεωρεί ότι «λίγος φόβος για τον γονιό» είναι απαραίτητος προκειμένου ένα παιδί να μάθει να σέβεται, αναδεικνύοντας την επιμονή αντιλήψεων που συνδέουν τον σεβασμό με τον φόβο.
Την ίδια στιγμή, το 83% αναγνωρίζει ότι η κούραση και η έλλειψη χρόνου δυσκολεύουν τους γονείς να εφαρμόζουν σταθερούς κανόνες στην ανατροφή των παιδιών τους.
Σημαντική θέση καταλαμβάνει και η οικονομική διάσταση, με το 88% να επισημαίνει ότι το κόστος κάλυψης των αναγκών ενός παιδιού επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η εικόνα γίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική στα ευρήματα που αφορούν τη βία και τον εκφοβισμό.
Το 85% πιστεύει ότι τα παιδιά συχνά δεν αποκαλύπτουν στους γονείς τους ότι δέχονται εκφοβισμό, καθώς φοβούνται ή ντρέπονται να μιλήσουν για όσα βιώνουν.
Παράλληλα, το 48% εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο οι αρμόδιοι φορείς θα μπορούσαν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια σε ένα περιστατικό βίας κατά παιδιού.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν, επομένως, όχι μόνο την ανησυχία για την αποσιώπηση περιστατικών βίας, αλλά και τη δυσπιστία σημαντικού μέρους της κοινωνίας απέναντι στην αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μηχανισμών προστασίας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αποτέλεσαν τη βάση τριών θεματικών συζητήσεων, στις οποίες συμμετείχαν πανεπιστημιακοί, επιστήμονες του Οργανισμού και μαθητές που είναι μέλη της Ομάδας Δικαιωμάτων του Παιδιού.
Στις συζητήσεις συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Παναγιώτης Αναστασιάδης, Καθηγητής Διά Βίου και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο Γιώργος Χρούσος, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, και ο Γιάννης Πανούσης, Καθηγητής Εγκληματολογίας του ΕΚΠΑ.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά, με κοινό συμπέρασμα την ανάγκη ουσιαστικής πρόληψης, διαρκούς επικοινωνίας, συνεργασίας και έμπρακτης ανταπόκρισης στις ανάγκες τους.
