Την τελευταία θέση μεταξύ των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη χρήση του σιδηροδρόμου βρέθηκε και το 2025 η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για την περασμένη χρονιά. Με μόλις 69 επιβατοχιλιόμετρα ανά κάτοικο, η χώρα μας παρουσιάζει τη χαμηλότερη επίδοση στην ΕΕ, επιβεβαιώνοντας ότι το τρένο εξακολουθεί να έχει περιορισμένο ρόλο στις καθημερινές και υπεραστικές μετακινήσεις των πολιτών.
Η Ελλάδα συνεχίζει να αποτελεί το… μαύρο πρόβατο της Ευρώπης αναφορικά με την ανάπτυξη του σιδηροδρόμου, με την αντίθεση να κάνει πιο έντονη η σύγκρισή της με την πορεία των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών όπου η επιβατική κίνηση στις ράγες καταγράφει διαδοχικές αυξήσεις έχοντας πλέον ξεπεράσει τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Στην Ελλάδα, αντίθετα, οι αδυναμίες του δικτύου, οι ελλείψεις στις υποδομές και η περιορισμένη προσφορά δρομολογίων εξακολουθούν να λειτουργούν ανασταλτικά για την προσέλκυση επιβατών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βασική σιδηροδρομική σύνδεση Αθήνας – Θεσσαλονίκης, στην οποία παραμένουν ανοιχτές εκκρεμότητες έργων, ενώ ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να πραγματοποιούνται μόλις δύο ζεύγη δρομολογίων ημερησίως. Παράλληλα, οι επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις επιβαρύνουν την εμπειρία των ταξιδιωτών και περιορίζουν τη δυνατότητα του σιδηροδρόμου να αποτελέσει ανταγωνιστική εναλλακτική απέναντι σε άλλα μέσα μεταφοράς.
Η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από τις χώρες με ανεπτυγμένη σιδηροδρομική δραστηριότητα αποτυπώνεται με σαφήνεια στον δείκτη των επιβατοχιλιομέτρων ανά κάτοικο. Η ελληνική επίδοση διαμορφώθηκε το 2025 μόλις στα 69 χιλιόμετρα, υποχωρώντας μάλιστα ελαφρώς από τα 70 χιλιόμετρα που είχαν καταγραφεί το 2024.
Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκεται η Ουγγαρία, με 1.692 επιβατοχιλιόμετρα ανά κάτοικο, επίδοση σχεδόν 25 φορές μεγαλύτερη από την ελληνική, ενώ ακολουθούν η Γαλλία με 1.606 και η Αυστρία με 1.588 επιβατοχιλιόμετρα ανά κάτοικο. Στον αντίποδα, η Λιθουανία βρίσκεται επίσης στις χαμηλότερες θέσεις, αλλά με 164 επιβατοχιλιόμετρα ανά κάτοικο, δηλαδή υπερδιπλάσια επίδοση σε σχέση με την Ελλάδα.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στον αριθμό των σιδηροδρομικών μετακινήσεων ανά κάτοικο. Το 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα μόλις 1,4 διαδρομές ανά κάτοικο, η χαμηλότερη τιμή στην ΕΕ. Η διαφορά αυτή είναι τεράστια σε σύγκριση με το Λουξεμβούργο, όπου ο αντίστοιχος δείκτης ανήλθε σε 46,1 διαδρομές, την Ουγγαρία με 35,9, τη Δανία με 35,6 και τη Γερμανία με 35,3.
Τα στοιχεία για την Ελλάδα παρουσιάζουν, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα αντίφαση, καθώς ενώ ο αριθμός των σιδηροδρομικών διαδρομών εμφανίζει μια αυξητική τάση, η συνολική απόσταση που καλύπτουν οι επιβάτες με τρένο ακολουθεί αντίθετη πορεία. Ειδικότερα, το 2025 καταγράφηκαν περίπου 14,4 εκατομμύρια επιβατικές διαδρομές, έναντι 14,1 εκατομμυρίων το 2024 και 12,8 εκατομμυρίων το 2023. Παρά την αύξηση του αριθμού των μετακινήσεων όμως, τα συνολικά επιβατοχιλιόμετρα περιορίστηκαν στα 718 εκατομμύρια, από 727 εκατομμύρια έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για ετήσια μείωση περίπου 1,2%, η οποία δείχνει ότι η αύξηση των καταγεγραμμένων διαδρομών δεν μεταφράστηκε σε μεγαλύτερη συνολική χρήση του σιδηροδρομικού δικτύου.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της ελληνικής σιδηροδρομικής πραγματικότητας είναι το γεγονός ότι εκτός της ιδιαίτερα περιορισμένης έκτασης του ενεργού εθνικού δικτύου, η χώρα μας δεν έχει διεθνή επιβατική σιδηροδρομική κίνηση. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Eurostat, το σύνολο των επιβατοχιλιομέτρων που καταγράφονται για τη χώρα αφορά αποκλειστικά εσωτερικές μεταφορές.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς το 94,4% της συνολικής επιβατικής κίνησης πραγματοποιείται σε εθνικά δρομολόγια, ενώ το υπόλοιπο 5,6% αφορά διεθνείς σιδηροδρομικές μετακινήσεις.
Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα παραμένει ουραγός, η συνολική επιβατική δραστηριότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύεται. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2025 οι επιβάτες στα κράτη – μέλη διένυσαν συνολικά 456,9 δισεκατομμύρια επιβατοχιλιόμετρα, σημειώνοντας άνοδο 2,6% σε σύγκριση με το 2024.
Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση της περιόδου 2015 – 2025, η οποία βρίσκεται πλέον 14,2% πάνω από το αντίστοιχο επίπεδο του 2019, δηλαδή πριν από την πανδημία. Τα δεδομένα αποτυπώνουν την ενίσχυση του σιδηροδρόμου ως μέσου μετακίνησης σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, σε αντίθεση με τη στασιμότητα που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την ελληνική πραγματικότητα.
Μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής επιβατικής κίνησης συγκεντρώνεται στη Γερμανία και τη Γαλλία, με τις δύο χώρες να καταγράφουν αντίστοιχα 111,8 και 110,6 δισεκατομμύρια επιβατοχιλιόμετρα, αντιπροσωπεύοντας μαζί σχεδόν το ήμισυ του συνολικού μεγέθους στην ΕΕ.
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η αύξηση στην Πορτογαλία, η οποία παρουσίασε την υψηλότερη ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ των κρατών – μελών, με άνοδο 25,7%. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε η Ιρλανδία με 13,1% και στην τρίτη η Πολωνία με 8,6%.
Ανοδική πορεία ακολούθησε και η κυκλοφορία των επιβατικών συρμών στην ΕΕ. Το συνολικό έργο των επιβατικών τρένων έφτασε το 2025 τα 3,125 δισεκατομμύρια τρενοχιλιόμετρα, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, σημειώθηκε μικρή υποχώρηση, καθώς τα τρενοχιλιόμετρα διαμορφώθηκαν σε 6,889 εκατομμύρια το 2025, έναντι 6,929 εκατομμυρίων το 2024, με την απόκλιση αυτή να αποτυπώνει με ακόμη έναν δείκτη τη διαφορετική πορεία που ακολουθεί ο ελληνικός σιδηρόδρομος σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Περισσότερες ειδήσεις
Σιδηρόδρομος: Ευρωπαϊκή «αντεπίθεση» με νέες γραμμές υψηλής ταχύτητας και χρηματοδότηση έως το 2034
