Η σημαντική αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια δεν αποτελεί μια μόνιμη κατάκτηση, αλλά αποτέλεσμα της δημοσιονομικής αξιοπιστίας που έχει οικοδομήσει η χώρα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του νέου ερευνητικού σημειώματος του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, το οποίο επισημαίνει ότι η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων, η περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ και η συνέχιση των φιλοαναπτυξιακών μεταρρυθμίσεων αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να παραμείνει ανθεκτική απέναντι στις διεθνείς οικονομικές αναταράξεις.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η χώρα έχει καταφέρει μέσα σε μία δεκαετία να μεταβληθεί από τον πιο ευάλωτο κρατικό δανειολήπτη της ευρωζώνης σε οικονομία με επίπεδο κινδύνου αντίστοιχο χωρών όπως η Ιταλία και η Πορτογαλία, γεγονός που αποτυπώνεται στη θεαματική αποκλιμάκωση των αποδόσεων των ελληνικών κρατικών ομολόγων.

Από τις αποδόσεις άνω του 7% στην επιστροφή της εμπιστοσύνης

Η μελέτη καταγράφει ότι οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων υποχώρησαν από επίπεδα άνω του 7% το 2016, όταν η Ελλάδα αποτελούσε τον πιο ακριβό δανειολήπτη της ευρωζώνης, σε επίπεδα το 2024 συγκρίσιμα με εκείνα της Ιταλίας και της Πορτογαλίας.

Όπως επισημαίνεται, η εξέλιξη αυτή δεν οφείλεται σε κάποια ιδιαιτερότητα της αγοράς ελληνικού χρέους, αλλά κυρίως στη σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων της χώρας, η οποία ενίσχυσε την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Ωστόσο, το Γραφείο Προϋπολογισμού υπογραμμίζει ότι η εξέλιξη αυτή «τελεί υπό όρους» και δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη, καθώς αντανακλά αξιοπιστία που πρέπει να διατηρηθεί μέσα από συνεπή οικονομική πολιτική.

Τι εξετάζει η μελέτη

Το ερευνητικό σημείωμα, με τίτλο «Greek Sovereign Yield Sensitivity to Global Uncertainty Shocks: Evidence from Daily Data, 2016-2026», υπογράφουν ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου του Έσσεξ Αλέξανδρος Κοντονίκας και ο συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης Γιάννης Τσουκαλάς.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τις ημερήσιες αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων δέκα χωρών της ευρωζώνης για την περίοδο 2016-2026, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασαν στις περιόδους έντονης διεθνούς αβεβαιότητας πριν και μετά την πανδημία.

Τα τέσσερα βασικά συμπεράσματα

Η ανάλυση καταλήγει σε τέσσερα βασικά ευρήματα:

• Η Ελλάδα είναι πλέον σημαντικά πιο ανθεκτική στις διεθνείς αναταράξεις. Κατά την περίοδο της πανδημίας τα ελληνικά ομόλογα εμφάνιζαν τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα στην ευρωζώνη και εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από τα μέτρα στήριξης της ΕΚΤ. Μετά το 2022, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει αισθητά, με τη συμπεριφορά των ελληνικών τίτλων να προσεγγίζει εκείνη χωρών όπως η Ιταλία και η Πορτογαλία.
• Η δημοσιονομική προσαρμογή αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα της βελτίωσης. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά περίπου 34 ποσοστιαίες μονάδες, η μεγαλύτερη υποχώρηση μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν, ενώ τα συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα ενίσχυσαν την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές.
• Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται συνολικά στην ευρωζώνη. Οι χώρες που πέτυχαν μεγαλύτερη μείωση του δημόσιου χρέους παρουσίασαν και μεγαλύτερη σταθεροποίηση στις αγορές ομολόγων, ενώ κράτη όπως η Γαλλία και η Φινλανδία, όπου το χρέος αυξήθηκε, δεν εμφάνισαν αντίστοιχη βελτίωση.
• Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνονται από πολλαπλούς δείκτες. Τα ίδια συμπεράσματα προκύπτουν από την ανάλυση των δεικτών VIX, CISS και EPU, οι οποίοι αποτυπώνουν τη μεταβλητότητα, τη χρηματοοικονομική πίεση και την οικονομική αβεβαιότητα διεθνώς.

Το μήνυμα της Βουλής: Η προσπάθεια δεν έχει ολοκληρωθεί

Το Γραφείο Προϋπολογισμού τονίζει ότι η σημερινή σταθερότητα στην αγορά ελληνικών ομολόγων δεν είναι εγγυημένη και εξαρτάται από τη συνέχιση της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής.

Μάλιστα, επισημαίνει ότι όσο το ελληνικό δημόσιο χρέος μεταφέρεται σταδιακά από τους θεσμικούς δανειστές στους ιδιώτες επενδυτές, οι αγορές θα αξιολογούν ακόμη πιο αυστηρά τις δημοσιονομικές επιλογές της χώρας.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η δημοσιονομική πειθαρχία από μόνη της δεν αρκεί. Η διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών απαιτεί και την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, με έμφαση στις επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και στις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, στη Δημόσια Διοίκηση και στις αγορές εργασίας και προϊόντων.

Όπως καταλήγει το ερευνητικό σημείωμα, ο συνδυασμός δημοσιονομικής σταθερότητας και μεταρρυθμίσεων υπέρ της ανάπτυξης αποτελεί την ισχυρότερη άμυνα της ελληνικής οικονομίας απέναντι σε ένα διεθνές περιβάλλον που παραμένει αβέβαιο και ευμετάβλητο.

Περισσότερες ειδήσεις

Επιταχύνει την επέκτασή της στο εξωτερικό η Τεχνική Ολυμπιακή με επενδύσεις σε Ρουμανία, Γερμανία και ΗΠΑ

Γηρασμένο και χωρίς έλεγχο της στατικότητάς του το 70% του κτιριακού αποθέματος – Μόλις το 11,6% αφορά ακίνητα με ευρωπαϊκούς κανόνες αντισεισμικού σχεδιασμού

Φοροαπαλλαγές και αλλαγή χρήσης σε παλαιά κτίρια για μεγαλύτερη προσφορά κατοικιών στην αγορά και αποσυμπίεση της στεγαστικής κρίσης