Το κατά πόσο τα σημερινά όρια για τα νιτρικά στο πόσιμο νερό προστατεύουν επαρκώς τη δημόσια υγεία θέτουν υπό αμφισβήτηση 85 διεθνείς οργανώσεις υγείας και περιβάλλοντος, ζητώντας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) να επανεξετάσει τις ισχύουσες προδιαγραφές. Στο επίκεντρο βρίσκονται επιστημονικές μελέτες που συνδέουν τη μακροχρόνια έκθεση σε νιτρικά, ακόμη και σε συγκεντρώσεις χαμηλότερες από το σημερινό όριο, με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου και επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη.
Σύμφωνα με το Euronews, οι οργανώσεις απέστειλαν ανοιχτή επιστολή στον ΠΟΥ την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, ζητώντας να συμπεριληφθούν τα νιτρικά στην επικείμενη αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για την ποιότητα του πόσιμου νερού.
Μεταξύ των οργανώσεων που υπογράφουν την επιστολή βρίσκονται η Greenpeace International, η Παγκόσμια Οργάνωση Οικογενειακών Γιατρών (WONCA) και το European Environmental Bureau.
Το σημερινό όριο του ΠΟΥ για τα νιτρικά στο πόσιμο νερό ανέρχεται σε 50 χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο (mg/L), ποσότητα που αντιστοιχεί σε 11,3 mg/L όταν η μέτρηση εκφράζεται ως άζωτο νιτρικών.
Η βάση του συγκεκριμένου ορίου ανάγεται στο 1958, όταν καθορίστηκε κυρίως για την προστασία των βρεφών από τη μεθαιμοσφαιριναιμία, γνωστή και ως «σύνδρομο του κυανού βρέφους». Πρόκειται για μια δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση, κατά την οποία περιορίζεται η ικανότητα του αίματος να μεταφέρει οξυγόνο.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις οργανώσεις, το όριο δεν έχει προσαρμοστεί στα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα, τα οποία συνδέουν τη χρόνια έκθεση σε χαμηλές συγκεντρώσεις νιτρικών με μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία.
Στην επιστολή γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στον καρκίνο του παχέος εντέρου, στους πρόωρους τοκετούς και σε άλλες δυσμενείς εκβάσεις της εγκυμοσύνης, όπως το χαμηλό βάρος γέννησης.
Ο Pratyush Kumar, εκπρόσωπος της WONCA, επισήμανε ότι μελέτες καταγράφουν συσχετίσεις μεταξύ νιτρικών στο πόσιμο νερό και αυτών των προβλημάτων, ακόμη και σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από το σημερινό όριο του ΠΟΥ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Δανίας, όπου επιτροπή εμπειρογνωμόνων, έπειτα από σχετική ανάθεση της κυβέρνησης, κατέληξε το 2025 στο συμπέρασμα ότι το υφιστάμενο διεθνές όριο δεν παρέχει επαρκή προστασία στη δημόσια υγεία.
Η επιτροπή εισηγήθηκε τη μείωση του ορίου στα 6 mg/L, έναντι των 50 mg/L που προβλέπουν οι σημερινές κατευθυντήριες γραμμές.
Η δανική κυβέρνηση δεσμεύτηκε εντός του 2026 να προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση, χωρίς ωστόσο να έχει οριστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει, σύμφωνα με τις οργανώσεις, την απόσταση που αρχίζει να διαμορφώνεται μεταξύ των διεθνών συστάσεων και των εθνικών πολιτικών προστασίας της δημόσιας υγείας.
Τα νιτρικά και τα νιτρώδη είναι ενώσεις αζώτου και οξυγόνου που απαντώνται φυσικά στο περιβάλλον, στο έδαφος, στο νερό και σε διάφορα τρόφιμα.
Ωστόσο, η συγκέντρωσή τους στους υδάτινους πόρους μπορεί να αυξηθεί σημαντικά εξαιτίας ανθρώπινων δραστηριοτήτων, κυρίως μέσω της χρήσης γεωργικών λιπασμάτων, της απορροής κτηνοτροφικών αποβλήτων και της ανεπαρκούς λειτουργίας εγκαταστάσεων αποχέτευσης.
Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί παρεμβάσεις στην πηγή της ρύπανσης και όχι αποκλειστικά στην επεξεργασία του νερού.
Η Amanda Larsson, επικεφαλής του παγκόσμιου προγράμματος της Greenpeace για τη γεωργία, κάλεσε τις κυβερνήσεις να περιορίσουν την επέκταση της εντατικής κτηνοτροφίας και να υποστηρίξουν τη μετάβαση των παραγωγών σε πιο οικολογικές γεωργικές πρακτικές.
Η επιστολή απεστάλη με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ενιαίας Υγείας (One Health Day), η οποία αναδεικνύει τη στενή αλληλεξάρτηση μεταξύ της υγείας των ανθρώπων, των ζώων, των φυτών και των οικοσυστημάτων.
Οι υπογράφουσες οργανώσεις τονίζουν ότι η αναθεώρηση των οδηγιών του ΠΟΥ είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πολλές χώρες βασίζουν τις εθνικές τους προδιαγραφές για το πόσιμο νερό στις συστάσεις του Οργανισμού.
Περισσότερες ειδήσεις
Η AI «διψάει» για ρεύμα – Έως 90 MW ζητά ο μεγαλύτερος υπερυπολογιστής που σχεδιάζει η Βρετανία
Κέντρα δεδομένων στην Ελλάδα: Γιατί το δίκτυο «αποφασίζει» πριν από το οικόπεδο
Ιρλανδία: Η ΤΝ σπάει το πυρηνικό ταμπού – Τα κέντρα δεδομένων «καταπίνουν» το 23% του ρεύματος
