Ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις των αλγορίθμων, δικαίωμα εξήγησης και επανεξέτασης για τους εργαζόμενους, περιορισμούς στην επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και νέους κανόνες για τον προσδιορισμό των εργασιακών σχέσεων στις ψηφιακές πλατφόρμες προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Το σχέδιο νόμου, το οποίο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831, παρουσιάστηκε σήμερα (2/11) στο Υπουργικό Συμβούλιο από την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως και στη συνέχεια σε συνέντευξη Τύπου, με τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέα Νίκου Μηλαπίδη. Παράλληλα, περιλαμβάνει πρόσθετες ρυθμίσεις για τη γονική άδεια, την άδεια φροντιστή και τη συνέχιση της ασφαλιστικής κάλυψης νέων που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.
«Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, το οποίο βελτιώνει σημαντικά την παραγωγικότητα στην αγορά εργασίας. Απαιτούνται, όμως, και δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των εργαζομένων και της αγοράς εργασίας», δήλωσε η υπουργός.
Το νομοσχέδιο, που αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, διαρθρώνεται γύρω από δύο βασικούς άξονες: τη διαφάνεια και την ανθρώπινη εποπτεία της αλγοριθμικής διαχείρισης και τη βελτίωση των όρων εργασίας στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Με τις προωθούμενες ρυθμίσεις θεσπίζονται ειδικοί περιορισμοί στη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων για τη διαχείριση της εργασίας μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Βασική πρόβλεψη αποτελεί η υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία σε αποφάσεις που επηρεάζουν ουσιωδώς την εργασιακή κατάσταση των απασχολούμενων, καθώς και η δυνατότητα των εργαζομένων να ζητούν εξηγήσεις και επανεξέταση αποφάσεων που λαμβάνονται αποκλειστικά μέσω αλγορίθμου.
Ειδικότερα, αποφάσεις που αφορούν τον περιορισμό, την αναστολή ή την παύση λογαριασμού ή συνεργασίας θα πρέπει να υπόκεινται σε ανθρώπινη εποπτεία.
Παράλληλα, προβλέπονται η ενημέρωση των εργαζομένων και των αρμόδιων αρχών σχετικά με τους αλγορίθμους και τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται, καθώς και η αξιολόγηση των αυτοματοποιημένων συστημάτων με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων από την αλγοριθμική παρακολούθηση και διαχείριση.
Το νομοσχέδιο προβλέπει απαγόρευση επεξεργασίας συγκεκριμένων κατηγοριών ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως πληροφορίες για την ψυχολογική κατάσταση, ιδιωτικές συνομιλίες, βιομετρικά δεδομένα, ιατρικό ιστορικό και φυλετική καταγωγή.
Επιπλέον, καθιερώνονται η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου για την προστασία προσωπικών δεδομένων (DPIA) και η διασφάλιση της φορητότητας δεδομένων.
Στο πεδίο της υγείας και ασφάλειας, οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα για την αντιμετώπιση κινδύνων που συνδέονται με την αλγοριθμική διαχείριση.
Θα πρέπει επίσης να ενημερώνουν και να διαβουλεύονται με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή, εφόσον δεν υπάρχουν, απευθείας με τους ίδιους, πριν από την εισαγωγή αλγοριθμικών συστημάτων. Προβλέπεται ακόμη η συνδρομή εμπειρογνώμονα προς τους εργαζόμενους.
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τον ορθό προσδιορισμό του καθεστώτος απασχόλησης όσων παρέχουν εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Το νομοσχέδιο εισάγει μαχητό τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας, σύμφωνα με το οποίο η σχέση μεταξύ εργαζομένου και πλατφόρμας τεκμαίρεται ως εργασιακή όταν διαπιστώνονται πραγματικά περιστατικά που υποδεικνύουν διεύθυνση και έλεγχο.
Το τεκμήριο είναι ανατρέψιμο, καθώς η πλατφόρμα θα μπορεί να το αντικρούσει. Παράλληλα, εξακολουθεί να επιτρέπεται η παροχή υπηρεσιών τόσο μέσω εξαρτημένης εργασίας όσο και μέσω ανεξάρτητης συνεργασίας.
Στόχος της ρύθμισης είναι να περιοριστούν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες σχέσεις που στην πράξη έχουν χαρακτηριστικά εξαρτημένης εργασίας εμφανίζονται ως συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών.
Το σχέδιο νόμου προβλέπει επίσης τη δημιουργία ειδικού Μητρώου Ψηφιακών Πλατφορμών στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ».
Οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να δηλώνουν τα πρόσωπα που παρέχουν εργασία μέσω αυτών, καθώς και να παρέχουν και να επικαιροποιούν τις σχετικές πληροφορίες προς τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, ενισχύονται οι μηχανισμοί ελέγχου και εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, η πρόσβαση στη δικαιοσύνη και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Πέρα από την εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και τρεις βελτιωτικές ρυθμίσεις για τις άδειες των εργαζομένων.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε η υπουργός Εργασίας, οι γονείς δεν θα χρειάζεται πλέον να περιμένουν έναν χρόνο μεταξύ δύο γονικών αδειών.
Επιπλέον, όταν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, δεν θα απαιτείται να δηλώνουν τη σειρά με την οποία θα λάβουν τη γονική άδεια.
Αλλαγές προβλέπονται και στην άδεια φροντιστή, η οποία θα μπορεί να χορηγείται χωρίς την προϋπόθεση συμπλήρωσης εξαμήνου από την πρόσληψη του εργαζομένου.
Ξεχωριστή διάταξη αφορά τη συνέχιση της ασφαλιστικής ικανότητας των νέων μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους.
Σήμερα, όπως εξήγησε η κ. Κεραμέως, η ασφαλιστική ικανότητα διακόπτεται με την ενηλικίωση και για την επανάκτησή της απαιτείται συγκεκριμένη διαδικασία εγγραφής στον e-ΕΦΚΑ, είτε με την ιδιότητα του φοιτητή είτε ως ανέργου εγγεγραμμένου στη ΔΥΠΑ.
Η προωθούμενη ρύθμιση αποσκοπεί στη διατήρηση της ασφαλιστικής κάλυψης κατά το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, έως ότου ο νέος αποκτήσει τη δυνατότητα κάλυψης με άλλη προβλεπόμενη ιδιότητα.
Έτσι, για παράδειγμα, μαθητής της Γ΄ Λυκείου που συμπληρώνει τα 18 έτη τον Ιανουάριο δεν θα χάνει την ασφαλιστική του ικανότητα λόγω ενηλικίωσης, αλλά θα διατηρεί την κάλυψή του για το προβλεπόμενο μεταβατικό διάστημα.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου, η υπουργός Εργασίας αναφέρθηκε και στην υπόθεση της Pizza Fan, επισημαίνοντας ότι το υπουργείο βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με εκπροσώπους των εργαζομένων και της διοίκησης της επιχείρησης.
Σύμφωνα με την κ. Κεραμέως, στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας ξεκίνησε η καταβολή των οφειλόμενων δεδουλευμένων, αρχικά στους εργαζόμενους των καταστημάτων franchise.
Οι πληρωμές βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη και για τους εργαζόμενους της μητρικής εταιρείας, οι οποίοι ανέρχονται σε περίπου 500.
Για αύριο, Τρίτη 3 Νοεμβρίου, έχει προγραμματιστεί συνάντηση στο υπουργείο Εργασίας με εκπροσώπους και των δύο πλευρών, με αντικείμενο την εξέλιξη της υπόθεσης και την προστασία των εργαζομένων.
Περισσότερες ειδήσεις
Μετρούν και το… τελευταίο ευρώ, σε διαρκές «σαφάρι» προσφορών – Έτσι ψωνίζουν οι Έλληνες το 2026
