Περισσότερα από 180.000 στρέμματα δασικών και φυσικών εκτάσεων έχουν ήδη καταστραφεί από τις μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν από τα τέλη Ιουλίου έως τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, σύμφωνα με τον πρώτο απολογισμό του WWF Ελλάς. Η περιβαλλοντική οργάνωση προειδοποιεί ότι η συνολική καμένη έκταση ενδέχεται να ξεπεράσει τα 200.000 στρέμματα, καθώς εκκρεμούν οι τελικές δορυφορικές χαρτογραφήσεις σε αρκετές πληγείσες περιοχές.
Η φετινή αντιπυρική περίοδος εξελίσσεται σε μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών, με την Ελλάδα να βρίσκεται αντιμέτωπη με δεκάδες ταυτόχρονες πυρκαγιές, οι οποίες ευνοήθηκαν από ακραίες πυρομετεωρολογικές συνθήκες. Οι πολύ ισχυροί άνεμοι, που σε ορισμένες περιοχές ξεπέρασαν τα 120 χιλιόμετρα την ώρα, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την παρατεταμένη ξηρασία, δημιούργησαν ένα εξαιρετικά δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον για τις δυνάμεις πυρόσβεσης.
Ενδεικτικό της έκτασης του φαινομένου είναι ότι μόνο στις 31 Ιουλίου καταγράφηκαν 73 ενεργά μέτωπα σε όλη τη χώρα, ενώ από τις 28 Ιουλίου έως τις 2 Αυγούστου εκδηλώθηκαν περισσότερες από 230 πυρκαγιές.
Το ανθρώπινο κόστος παραμένει βαρύ. Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων κατάσβεσης – τρεις πυροσβέστες και δύο χειριστές πυροσβεστικού ελικοπτέρου – ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν. Παράλληλα, περισσότεροι από 10.000 πολίτες και επισκέπτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κατοικίες και τα καταλύματά τους, με εκατοντάδες οικογένειες να βλέπουν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται μέσα σε λίγες ώρες.
Οι πυρκαγιές προκάλεσαν επίσης σοβαρές ζημιές σε κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες, ελαιώνες, υποδομές και τοπικές επιχειρήσεις, επιβαρύνοντας σημαντικά τις οικονομίες των πληγεισών περιοχών.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του WWF Ελλάς, μεγάλο μέρος των καμένων εκτάσεων αφορά μακία βλάστηση, φρυγανικά οικοσυστήματα και πευκοδάση, τα οποία διαθέτουν φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης μετά από πυρκαγιά. Ωστόσο, η οργάνωση επισημαίνει ότι η φυσική αναγέννηση δεν είναι δεδομένη, ιδιαίτερα όταν οι ίδιες περιοχές καίγονται επανειλημμένα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ή όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως η διάβρωση του εδάφους, η έντονη βόσκηση και η παρατεταμένη ξηρασία.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περίπτωση της δυτικής Αττικής, όπου η πρόσφατη πυρκαγιά κατέκαψε περίπου 102.000 στρέμματα. Από αυτά, περισσότερα από 28.000 στρέμματα είχαν ήδη καεί τουλάχιστον μία φορά κατά την τελευταία εικοσαετία, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο αποτυχίας της φυσικής αναγέννησης των δασικών οικοσυστημάτων και ενισχύει το ενδεχόμενο μόνιμης υποβάθμισης και ερημοποίησης.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στις εκτάσεις με παρουσία ελάτης, ενός είδους που δεν διαθέτει φυσικούς μηχανισμούς προσαρμογής στη φωτιά. Περίπου 2.000 στρέμματα ελατοδάσους επλήγησαν στη δυτική Αττική, ανεβάζοντας σε περισσότερα από 30.000 στρέμματα την έκταση που εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες φυσικής αποκατάστασης.
Αντίστοιχη ανησυχία εκφράζεται και για την Κεφαλονιά, όπου οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές των τελευταίων ετών αυξάνουν τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης της φυσικής βλάστησης.
Σημαντικές είναι και οι επιπτώσεις στην άγρια πανίδα. Ερπετά, αμφίβια, ασπόνδυλα και νεοσσοί πτηνών συγκαταλέγονται στα είδη που πλήττονται περισσότερο, καθώς έχουν περιορισμένες δυνατότητες διαφυγής. Παράλληλα, μεγάλες απώλειες καταγράφηκαν και σε κατοικίδια και κτηνοτροφικά ζώα, ενώ στην Αττική η καταστροφή προστίθεται στις ήδη εκτεταμένες απώλειες φυσικών ενδιαιτημάτων των τελευταίων ετών.
Σε ό,τι αφορά τα αίτια των πυρκαγιών, οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι αρκετές εξ αυτών συνδέονται με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, παράγοντα που έχει επανειλημμένα συσχετιστεί με ιδιαίτερα καταστροφικές πυρκαγιές. Μεταξύ των αιτιών που εξετάζονται περιλαμβάνονται επίσης ανεπαρκή μέτρα πυρασφάλειας σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, σπινθήρες από γεωργικά μηχανήματα που λειτούργησαν παράνομα κατά την αντιπυρική περίοδο, αλλά και περιπτώσεις πιθανών εμπρησμών. Το WWF χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σημαντική την ενισχυμένη δραστηριότητα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η οποία εφαρμόζει τις νέες διατάξεις του νόμου «Ενεργή Μάχη» για την ταχύτερη διερεύνηση των αιτιών κάθε πυρκαγιάς.
Η περιβαλλοντική οργάνωση υπογραμμίζει ότι άμεση προτεραιότητα αποτελεί η ολοκλήρωση των δορυφορικών χαρτογραφήσεων και των επιτόπιων επιστημονικών ελέγχων, ώστε να ιεραρχηθούν οι περιοχές με τον μεγαλύτερο κίνδυνο αποτυχίας φυσικής αναγέννησης και να σχεδιαστούν στοχευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης. Παράλληλα, ζητά την πλήρη και άμεση εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου για την πρόληψη και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.
«Βρισκόμαστε ακόμη στη μέση της αντιπυρικής περιόδου και μπροστά μας βρίσκεται ο παραδοσιακά δυσκολότερος μήνας. Η χώρα χρειάζεται να επενδύσει συστηματικά στην πρόληψη, στη διαχείριση της καύσιμης ύλης, στη συντήρηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, στην επιστημονική παρακολούθηση και στη θωράκιση των τοπικών κοινωνιών», τονίζει ο επικεφαλής του χερσαίου προγράμματος του WWF Ελλάς, Νίκος Γεωργιάδης, επισημαίνοντας ότι η έγκαιρη εφαρμογή του νόμου «Ενεργή Μάχη» μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση του κινδύνου από τις ολοένα συχνότερες και εντονότερες δασικές πυρκαγιές.
Περισσότερες ειδήσεις
ΟΗΕ προς επιχειρήσεις: Βλέπουν τη φύση να χάνεται, αλλά… παραμένουν θεατές
