Παρά τη συνεχιζόμενη ενεργειακή πίεση που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει στη γραμμή της δημοσιονομικής πειθαρχίας, προσφέροντας στα κράτη – μέλη περιορισμένα περιθώρια στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον της στις πράσινες επενδύσεις και την ηλεκτροκίνηση.
Οι χθεσινές (3/6) ανακοινώσεις του αντιπροέδρου της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, κατά την παρουσίαση της Εαρινής Έκθεσης για την Ευρωπαϊκή Οικονομία, επιβεβαίωσαν ότι οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ενεργειακή κρίση περισσότερο ως δημοσιονομικό παρά ως κοινωνικό και αναπτυξιακό ζήτημα.
Μάλιστα ο Ευρωπαίος Επίτροπος δήλωσε κατηγορηματικά ότι η ΕΕ δεν πρόκειται να χαλαρώσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας ή να επιστρέψει στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα για να αντιμετωπίσει την τρέχουσα κρίση.
Αν και η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δεύτερο ισχυρό ενεργειακό σοκ μέσα σε πέντε χρόνια και ότι οι τιμές της ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν τουλάχιστον κατά 20% ακριβότερες σε σχέση με την περίοδο πριν το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, απορρίπτει κάθε σκέψη για ουσιαστική χαλάρωση των κανόνων που θα επέτρεπε στα κράτη να στηρίξουν πιο αποφασιστικά τις οικονομίες τους.
Η μοναδική παραχώρηση αφορά τη δυνατότητα διάθεσης περιορισμένων πόρων για ενεργειακά μέτρα, εντός όμως του ήδη υφιστάμενου πλαισίου ευελιξίας που έχει θεσπιστεί για τις αμυντικές δαπάνες. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ανακατανομή δημοσιονομικού χώρου και όχι για νέα χρηματοδοτική δυνατότητα, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Σύμφωνα με την απόφαση της Κομισιόν τα μέτρα που θα ληφθούν πρέπει να αποσκοπούν σε επενδύσεις για την ενεργειακή ανθεκτικότητα και στον περιορισμό της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και να μην αφορούν σε μείωση φόρων στα καύσιμα ή σε επιδοτήσεις για ορυκτά καύσιμα. Μάλιστα στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται, προγράμματα αντικατάστασης λεβήτων, εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και φωτοβολταϊκών συστημάτων, αλλά και κίνητρα για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
Παράλληλα, πάντως η Επιτροπή υπενθύμισε ότι υπάρχουν και άλλες δυνατότητες κινητοποίησης ευρωπαϊκών πόρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Με τον κ. Ντομπρόβσκι, να υπενθυμίζει ότι ο Επίτροπος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, Ραφαέλε Φίτο, απέστειλε πρόσφατα επιστολή στις αρμόδιες αρχές των κρατών – μελών, ενθαρρύνοντάς τα να αξιοποιήσουν, σε εθελοντική βάση, τους διαθέσιμους πόρους του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και της Πολιτικής Συνοχής. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα εργαλεία αυτά μπορούν να χρηματοδοτήσουν μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Η Κομισιόν απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα ή επιδότησης των ορυκτών καυσίμων, παρά το γεγονός ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να μεταφέρονται άμεσα στο κόστος ζωής των πολιτών. Η στάση αυτή ενισχύει την κριτική που διατυπώνεται από αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι οι Βρυξέλλες δίνουν προτεραιότητα στους δημοσιονομικούς κανόνες και στους στόχους της πράσινης μετάβασης, ακόμη και σε περιόδους έντονης οικονομικής πίεσης.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η απόρριψη του ιταλικού αιτήματος για ευρύτερη εξαίρεση των ενεργειακών δαπανών από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Παρά τις προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις της κρίσης στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, η Επιτροπή εμφανίζεται απρόθυμη να ανοίξει ουσιαστικά τη συζήτηση για μια πιο ευέλικτη οικονομική πολιτική.
Στον αντίποδα, η Ελλάδα καταγράφει μια θετική εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά εξέρχεται από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή ως ένδειξη επιστροφής της χώρας στην οικονομική κανονικότητα, υπογραμμίζοντας ότι η προσπάθεια συνεχίζεται.
Ωστόσο, το ευρύτερο μήνυμα των Βρυξελλών παραμένει σαφές: Παρά τη διάρκεια και την ένταση της ενεργειακής κρίσης, τα κράτη – μέλη καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες με περιορισμένα μέσα και χωρίς ουσιαστική χαλάρωση των δημοσιονομικών δεσμεύσεων.
Περισσότερες ειδήσεις
Masdar και EDF «κλείδωσαν» 15ετείς συμφωνίες για το BigBeau Solar+Storage στην Καλιφόρνια
Σταθερά τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος τον Ιούνιο: Πού «κλειδώνουν» οι χρεώσεις ανά εταιρεία
