Παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, η κρίση του κόστους ζωής εξακολουθεί να αφήνει έντονο αποτύπωμα στα εισοδήματα των Ευρωπαίων εργαζομένων. Σύμφωνα με την OECD Employment Outlook 2026, οι πραγματικοί μισθοί στην ευρωζώνη παραμένουν χαμηλότεροι από τα επίπεδα του 2021, ενώ η εικόνα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Η Ελλάδα, αντίθετα με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, συγκαταλέγεται στις χώρες που κατέγραψαν θετική μεταβολή, με αύξηση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των μισθών κατά 4,7% την πενταετία.
Η περίοδος από το πρώτο τρίμηνο του 2021 έως το πρώτο τρίμηνο του 2026 σημαδεύτηκε από διαδοχικές κρίσεις: την πανδημία, την ενεργειακή αναταραχή που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον υψηλό πληθωρισμό και τη σημαντική αύξηση του κόστους διαβίωσης. Όλοι αυτοί οι παράγοντες επηρέασαν την πραγματική αξία των μισθών, δηλαδή το κατά πόσο οι αποδοχές επαρκούν για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι οι πραγματικοί μισθοί στην ευρωζώνη υποχώρησαν συνολικά κατά 1,8% μέσα στην εξεταζόμενη πενταετία. Συνολικά, εννέα από τις 27 ευρωπαϊκές χώρες που περιλαμβάνει η έκθεση εμφάνισαν αρνητική μεταβολή.
Όπως εξηγεί ο Andrea Bassanini, υπεύθυνος της έκθεσης του ΟΟΣΑ, οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας ανανεώνονται συνήθως σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και όχι κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα οι ονομαστικές αυξήσεις να καθυστερήσουν να απορροφήσουν το σοκ του πληθωρισμού της περιόδου 2022-2023. Αντίθετα, οι κατώτατοι μισθοί στις περισσότερες χώρες ακολούθησαν πιο στενά την πορεία των τιμών.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα κατέγραψε αύξηση πραγματικών μισθών κατά 4,7%, ξεπερνώντας οριακά τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (4,9%) και παρουσιάζοντας αισθητά καλύτερη επίδοση από τη συνολική εικόνα της ευρωζώνης.
Η χώρα βρίσκεται στην ομάδα των κρατών όπου οι εργαζόμενοι ανέκτησαν μέρος της αγοραστικής δύναμης που χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια, αν και η αύξηση παραμένει αρκετά χαμηλότερη από εκείνη που καταγράφηκε σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης σημείωσαν μόνο η Λιθουανία (+14,8%), η Λετονία (+7,4%), η Σλοβενία (+6,6%) και η Πορτογαλία (+5,6%).
Στον αντίποδα, η Ιταλία κατέγραψε τη μεγαλύτερη απώλεια πραγματικών μισθών, με πτώση 6,1%.
Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, Ronald Janssen, αποδίδει την εξέλιξη στις μεγάλες καθυστερήσεις ανανέωσης των συλλογικών συμβάσεων και στη σταδιακή αποδυνάμωση της διαπραγματευτικής ισχύος των εργαζομένων.
Αρνητικές επιδόσεις σημείωσαν επίσης:
Στο Βέλγιο οι πραγματικοί μισθοί παρέμειναν αμετάβλητοι, ενώ Γαλλία και Εσθονία εμφάνισαν οριακή αύξηση μόλις 0,1%.
Εντυπωσιακή είναι η εικόνα της Τουρκίας, όπου οι πραγματικοί μισθοί εμφανίζονται αυξημένοι κατά 78,6%, επίδοση που αποτελεί μακράν την υψηλότερη μεταξύ των χωρών της έρευνας.
Οι αναλυτές του Vienna Institute for International Economic Studies επισημαίνουν, ωστόσο, ότι το ποσοστό αυτό δεν αντικατοπτρίζει πλήρως την πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Όπως σημειώνουν, οι μισθοί είχαν καταρρεύσει μετά τη νομισματική κρίση του 2018, ενώ οι μεγάλες αυξήσεις του κατώτατου μισθού το 2022 και το 2023, ενόψει εκλογών, ενίσχυσαν σημαντικά τους σχετικούς δείκτες. Παράλληλα, διατυπώνονται αμφιβολίες για την αξιοπιστία των επίσημων στοιχείων πληθωρισμού.
Η Ουγγαρία σημείωσε αύξηση πραγματικών μισθών 29,8%, τη μεγαλύτερη επίδοση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, ενώ ακολουθεί η Πολωνία με 16,5%.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της ING στην Ουγγαρία, Péter Virovácz, η εξέλιξη αυτή οφείλεται στον συνδυασμό έντονων ελλείψεων εργατικού δυναμικού, διαδοχικών αυξήσεων του κατώτατου μισθού και της προσπάθειας αποκατάστασης της αγοραστικής δύναμης μετά το κύμα πληθωρισμού.
Ανάμεσα στις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης, το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσίασε την καλύτερη επίδοση με αύξηση 3,6%.
Η Γερμανία κατέγραψε οριακή αύξηση 0,9%, η Γαλλία μόλις 0,1%, ενώ η Ισπανία και κυρίως η Ιταλία βρέθηκαν σε αρνητικό έδαφος.
Οι ειδικοί του ΟΟΣΑ αποδίδουν τις καλύτερες επιδόσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας κυρίως στις αυξήσεις των κατώτατων μισθών, αλλά και στην ταχύτερη προσαρμογή των ονομαστικών αποδοχών στις πληθωριστικές πιέσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία της έκθεσης αφορούν το πρώτο τρίμηνο του 2026 και δεν ενσωματώνουν τις επιπτώσεις από τη νέα άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας που ακολούθησε τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Περισσότερες ειδήσεις
«Βλέπουμε τη φτώχεια στον εγκέφαλο των παιδιών» – Το εύρημα που αιφνιδίασε τους επιστήμονες
