Η συνεχής αύξηση των περιστατικών ψυχικών διαταραχών παγκοσμίως, ωθεί την επιστημονική κοινότητα να αναζητά νέους τρόπους κατανόησης, πρόληψης και αντιμετώπισής τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, έως το 2050 περισσότεροι από 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να επηρεάζονται από προβλήματα ψυχικής υγείας, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάπτυξη νέων ερευνητικών εργαλείων.
Μια νέα μελέτη από το Dresden University of Technology έρχεται να δείξει ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να αποτελέσουν πολύτιμο σύμμαχο στην ψυχολογική και ψυχιατρική έρευνα, καθώς μπορούν να αναπαράγουν ορισμένα μοτίβα ανθρώπινης σκέψης και συναισθηματικής επεξεργασίας.
Οι ερευνητές επιχείρησαν να εξετάσουν κατά πόσο τα σύγχρονα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να λειτουργήσουν ως πειραματικά εργαλεία για τη μελέτη ψυχικών διαταραχών.
Για τις ανάγκες της έρευνας, τα μοντέλα κλήθηκαν να προσομοιώσουν συναισθήματα όπως:
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες δοκίμασαν διαφορετικές στρατηγικές «ρύθμισης» αυτών των συναισθηματικών καταστάσεων, προκειμένου να διαπιστώσουν αν μπορούν να μεταβληθούν ή να αντιστραφούν, όπως συμβαίνει σε θεραπευτικές παρεμβάσεις που βασίζονται στον διάλογο.
Ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα ήταν αν ένα μοντέλο που «βρίσκεται» σε μια συγκεκριμένη συναισθηματική κατάσταση θα παρουσιάσει παρόμοια γνωστικά σφάλματα με εκείνα που εμφανίζουν οι άνθρωποι όταν βιώνουν αντίστοιχα συναισθήματα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα γλωσσικά μοντέλα, δεν διαθέτουν πραγματικά συναισθήματα ή ψυχικές καταστάσεις όπως οι άνθρωποι. Ωστόσο, μέσω της επεξεργασίας της γλώσσας μπορούν να αναπαράγουν ορισμένους τρόπους σκέψης και λήψης αποφάσεων που συνδέονται με συγκεκριμένες συναισθηματικές καταστάσεις.
Αυτό επιτρέπει στους επιστήμονες να πραγματοποιούν πειράματα τα οποία θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο, ή ακόμη και ηθικά προβληματικό, να γίνουν σε ανθρώπους ή ζώα.
Όπως εξηγεί η επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Magdalena Wekenborg, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να αναπαράγουν μοτίβα ανθρώπινων συναισθηματικών και γνωστικών διεργασιών υπό ελεγχόμενες συνθήκες.
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα αυτής της προσέγγισης είναι ότι τα πειράματα μπορούν να επαναλαμβάνονται απεριόριστες φορές στις ίδιες ακριβώς συνθήκες, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μεταβάλλουν με ακρίβεια τις παραμέτρους που μελετούν.
Σύμφωνα με τον ερευνητή Jakob N. Kather, η δυνατότητα αυτή ανοίγει τον δρόμο για νέες, βασισμένες σε δεδομένα προσεγγίσεις στην ψυχολογική και βιοϊατρική έρευνα, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν ήταν εφικτές.
Αν και η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να «νιώσει» όπως ένας άνθρωπος, η μελέτη δείχνει ότι ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα ισχυρό εργαλείο κατανόησης της ανθρώπινης συμπεριφοράς και, μακροπρόθεσμα, να συμβάλει στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων.
Περισσότερες ειδήσεις
AI chatbots: Οι νέοι τα κάνουν… ψυχολόγο – Σχεδόν 1 στους 2 μιλά για προσωπικά ζητήματα
Επιστροφή στο 2006: Η γενιά του TikTok δοκιμάζει τη ζωή χωρίς smartphone και… παθαίνει σοκ!
«Σπάει τα κοντέρ» το ChatGPT – Πάνω από 1 δισ. ενεργοί χρήστες μηνιαίως σε χρόνο ρεκόρ
