Στην τελική ευθεία εισέρχεται η διαδικασία παραχώρησης του Θριασίου ΙΙ, καθώς το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών οριστικοποίησε την κατακύρωση του διαγωνισμού στην κοινοπραξία Hellenic Train – DAMCO, ανοίγοντας τον δρόμο για την υπογραφή της σύμβασης. Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από μια μακρά περίοδο διοικητικών εκκρεμοτήτων, καθώς το ανάδοχο σχήμα είχε αναδειχθεί ήδη από τον Μάιο του 2023, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει ολοκληρωθεί η συμβασιοποίηση του έργου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες υποδομές εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών της χώρας, η αξιοποίηση της οποίας συνδέεται με την προσπάθεια ανάπτυξης ενός οργανωμένου κόμβου logistics στο Θριάσιο Πεδίο.
Συγκεκριμένα, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας ενέκρινε το πρακτικό της αρμόδιας Επιτροπής Διαγωνισμού, με το οποίο διαπιστώνεται ότι έχουν εκπληρωθεί οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την οριστικοποίηση της κατακύρωσης. Η απόφαση αφορά τη λειτουργία, συντήρηση, εκμετάλλευση και ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων του Εμπορευματικού Σιδηροδρομικού Σταθμού και Σταθμού Διαλογής Θριασίου Πεδίου, ο οποίος αναπτύσσεται σε ακίνητο ιδιοκτησίας του ΟΣΕ, έκτασης 1.758.240 τετραγωνικών μέτρων.
Το τελευταίο διοικητικό εμπόδιο αφορούσε τον έλεγχο των λεγόμενων οψιγενών μεταβολών, δηλαδή αλλαγών που είχαν επέλθει στα στοιχεία του αναδόχου μετά την αρχική αξιολόγηση της προσφοράς. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως αναφέρεται ρητά στην υπουργική απόφαση, οι μεταβολές συνδέονταν με τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Hellenic Train. Η Επιτροπή Διαγωνισμού, αφού εξέτασε τις υπεύθυνες δηλώσεις και τα συμπληρωματικά δικαιολογητικά που υποβλήθηκαν από τα μέλη της κοινοπραξίας, έκρινε ότι πληρούνται οι απαιτήσεις της διακήρυξης και εισηγήθηκε ομόφωνα την ολοκλήρωση της κατακύρωσης.
Είχε προηγηθεί η πράξη 138/2026 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία κοινοποιήθηκε στην αναθέτουσα αρχή τον Απρίλιο. Ακολούθησε η πρόσκληση προς τον ανάδοχο για την υποβολή των απαραίτητων δηλώσεων, με τη διαδικασία ελέγχου να ολοκληρώνεται το καλοκαίρι και να συμπληρώνεται με νέες δηλώσεις τον Σεπτέμβριο. Με τη νέα απόφαση επικυρώνεται πλέον η αρχική κατακύρωση της 17ης Μαΐου 2023.
Η πορεία του Θριασίου ΙΙ αναδεικνύει τις δυσκολίες που συνόδευσαν την προσπάθεια αξιοποίησης της υποδομής. Ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2021, αλλά ματαιώθηκε τον Αύγουστο του 2022, καθώς δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Το υπουργείο αποφάσισε τότε την επανάληψη της διαδικασίας χωρίς αλλαγή των όρων της διακήρυξης.
Στον δεύτερο διαγωνισμό που προκηρύχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, μοναδικός ενδιαφερόμενος ήταν η ένωση Hellenic Train – DAMCO. Η τεχνική προσφορά και τα δικαιολογητικά συμμετοχής εγκρίθηκαν τον Ιανουάριο του 2023, ενώ έναν μήνα αργότερα η κοινοπραξία ανακηρύχθηκε προσωρινός ανάδοχος. Τον Μάιο του ίδιου έτους ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση των δικαιολογητικών και εκδόθηκε η απόφαση κατακύρωσης.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν προχώρησε άμεσα στην υπογραφή της σύμβασης. Αντιθέτως, ακολούθησαν αλλεπάλληλες παρατάσεις της ισχύος της προσφοράς, η οποία αρχικά έληγε στις 28 Ιουλίου 2023. Συνολικά εκδόθηκαν 13 αποφάσεις παράτασης, με τελευταία εκείνη της 30ής Σεπτεμβρίου 2026, που διατήρησε την προσφορά σε ισχύ έως τις 30 Νοεμβρίου.
Στο διάστημα αυτό μεσολάβησε και η εξέταση της συγκέντρωσης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία με την απόφαση 861/2024 ασχολήθηκε με τη σύσταση κοινής επιχείρησης από τη Hellenic Train και τη DAMCO Energy για την ανάληψη της παραχώρησης. Η σχετική απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ τον Μάρτιο του 2026.
Η νέα υπουργική πράξη ολοκληρώνει το στάδιο της κατακύρωσης, χωρίς πάντως να προσδιορίζει την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης ή την έναρξη των εργασιών του παραχωρησιούχου.
Το Θριάσιο ΙΙ αποτελεί μέρος ενός σχεδιασμού που ξεκίνησε πριν από πολλές δεκαετίες, με στόχο τη συγκέντρωση των εμπορευματικών σιδηροδρομικών δραστηριοτήτων της Αττικής σε έναν οργανωμένο σταθμό συνδυασμένων μεταφορών. Οι πρώτες σχετικές πρωτοβουλίες ανάγονται στη δεκαετία του 1970, ενώ τη δεκαετία του 1980 εκπονήθηκε η πρώτη μελέτη γενικής διάταξης.
Η ανάπτυξη των εγκαταστάσεων πραγματοποιήθηκε σταδιακά, με συγχρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους. Στην πρώτη φάση κατασκευάστηκαν βασικές σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές, δίκτυα και ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις. Η δεύτερη φάση περιλάμβανε πρόσθετα σιδηροδρομικά έργα, κτιριακές εγκαταστάσεις, σηματοδότηση και ηλεκτροκίνηση. Παρά τις σημαντικές δημόσιες επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, το συγκρότημα δεν έχει αποκτήσει ακόμη την πλήρη εμπορική λειτουργία για την οποία σχεδιάστηκε.
Το οικονομικό αντικείμενο της παραχώρησης ανέρχεται, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία του διαγωνισμού, σε 561,04 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ ή περίπου 696 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, ενώ η διάρκεια της σύμβασης προβλέπεται να είναι 30 χρόνια από την υπογραφή της. Το ποσό αυτό αφορά το οικονομικό αντικείμενο της παραχώρησης και όχι αποκλειστικά τη δαπάνη για τις κατασκευές που απομένουν.
Σήμερα, οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις επιτρέπουν, σύμφωνα με τις προηγούμενες αποφάσεις του υπουργείου, τη βασική λειτουργία του σταθμού. Για την πλήρη ανάπτυξή του απαιτούνται συμπληρωματικά κτιριακά έργα, καθώς και προμήθεια και εγκατάσταση ειδικού εξοπλισμού, εργασίες που θα αναλάβει ο παραχωρησιούχος.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ένα συγκρότημα με σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις, χώρους μεταφόρτωσης εμπορευματοκιβωτίων και γενικού φορτίου, εξυπηρέτησης βαγονιών, διαχείρισης οχημάτων και υγρών φορτίων, καθώς και κέντρο διοίκησης και ελέγχου. Στις προβλεπόμενες υπηρεσίες περιλαμβάνονται η μεταφόρτωση και προσωρινή αποθήκευση εμπορευμάτων, η εξυπηρέτηση συρμών και βαγονιών και οι τελωνειακές διαδικασίες. Από το αντικείμενο της παραχώρησης εξαιρούνται τα υφιστάμενα κτίρια Κ1, Κ2 και Κ3.
Η λειτουργία του Θριασίου ΙΙ συνδέεται με τον ευρύτερο σχεδιασμό ανάπτυξης της περιοχής του Ασπροπύργου ως βασικού κέντρου εφοδιαστικής αλυσίδας. Δίπλα στον σιδηροδρομικό σταθμό βρίσκεται το Θριάσιο Ι, το ξεχωριστό εμπορευματικό κέντρο που έχει παραχωρηθεί στο σχήμα ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ – Goldair.
Πρόκειται για δύο διαφορετικές αναπτύξεις, οι οποίες όμως μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Το Θριάσιο Ι επικεντρώνεται στην ανάπτυξη οργανωμένων εγκαταστάσεων logistics, ενώ το Θριάσιο ΙΙ αποτελεί τη βασική σιδηροδρομική υποδομή εξυπηρέτησης και διαλογής εμπορευμάτων. Η συνδυασμένη λειτουργία τους μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για έναν μεγαλύτερο εμπορευματικό κόμβο, με δυνατότητα σύνδεσης των αποθηκευτικών δραστηριοτήτων με το εθνικό και διεθνές σιδηροδρομικό δίκτυο.
Η γεωγραφική θέση του Θριασίου, κοντά στο λιμάνι του Πειραιά και στους κύριους οδικούς άξονες της Αττικής, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, η αξιοποίησή του εξαρτάται και από την κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, τη διαθεσιμότητα εμπορευματικών δρομολογίων και την ικανότητα προσέλκυσης φορτίων από επιχειρήσεις που σήμερα χρησιμοποιούν κυρίως οδικές μεταφορές.
Σε αυτό το περιβάλλον, η συμμετοχή της Hellenic Train, η οποία δραστηριοποιείται στις σιδηροδρομικές μεταφορές, και της DAMCO Energy, συμφερόντων του ομίλου Κοπελούζου, αποκτά ιδιαίτερο επιχειρηματικό ενδιαφέρον. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαχείριση μιας μεγάλης ακίνητης περιουσίας του ΟΣΕ, αλλά η ανάπτυξη υπηρεσιών που θα καταστήσουν οικονομικά βιώσιμη τη λειτουργία του συγκροτήματος.
Η οριστικοποίηση της κατακύρωσης απομακρύνει πλέον μία από τις βασικές διοικητικές εκκρεμότητες της παραχώρησης. Δεν λύνει, ωστόσο, αυτομάτως τα ζητήματα που αφορούν την ολοκλήρωση των υποδομών και την εμπορική ενεργοποίηση του σταθμού. Το επόμενο διάστημα θα δείξει πότε θα υπογραφεί η σύμβαση, ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα των συμπληρωματικών έργων και με ποιους όρους θα ξεκινήσει η πλήρης λειτουργία του Θριασίου ΙΙ.
Για ένα συγκρότημα που σχεδιάζεται εδώ και δεκαετίες και έχει ήδη απορροφήσει σημαντικούς δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους, η ουσιαστική πρόκληση είναι πλέον η μετάβαση από την κατασκευή και τις διαγωνιστικές διαδικασίες στην παραγωγή πραγματικού εμπορευματικού έργου.
Περισσότερες ειδήσεις
